|
หน้า 1 จาก 2 ชื่อย่อ ทสม.
พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535 นับเป็นกฎหมายฉบับแรกที่ให้ความสำคัญของการให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ที่ปรากฏไว้ในมาตรา ๖ - ๘ โดยมีใจความสำคัญในการรับรองสิทธิและหน้าที่บางประการของประชาชน ในการมีส่วนร่วมส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ได้แก่ สิทธิในการรับรู้ข้อมูลและข่าวสารของ ทางราชการ สิทธิในการได้รับ
ชดใช้ค่าเสียหายหรือค่าทดแทนจากรัฐ จากกรณีที่ได้รับความเสียหายจากการดำเนินงานของรัฐ สิทธิในการร้องเรียนกล่าวโทษผู้กระทำความผิดต่อเจ้าพนักงานในกรณีได้พบเห็นการกระทำใด ๆ อันละเมิด หรือฝ่าฝืนกฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมมลพิษ หรือการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ มาตรา ๗ ความว่าเพื่อเป็นการสนับสนุนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ให้องค์กรซึ่งมีฐานะเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายไทย หรือกฎหมายต่างประเทศที่มีกิจกรรมเกี่ยวข้องโดยตรงกับการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมหรืออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และมิได้มีวัตถุประสงค์ในทางการเมือง หรือมุ่งค้ากำไร มีสิทธิขอจดทะเบียนเป็นองค์กรเอกชนด้านการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมต่อกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด
นอกจากนี้เนื้อหาของบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๕๐ ได้เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการสิ่งแวดล้อมทั้งทางตรงและโดยทางอ้อมได้แก่ มาตรา ๖๖ ความว่า บุคคลซึ่งรวมกันเป็นชุมชน ชุมชนท้องถิ่นหรือชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ย่อมมีสิทธิอนุรักษ์หรือฟื้นฟูจารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่นของชาติ และมีส่วนร่วมในการจัดการ การบำรุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม รวมทั้งความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน มาตรา ๖๗ วรรคสอง การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจจะก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง ทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติหรือสุขภาพจะกระทำมิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในชุมชน และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียก่อน
จากสถานการณ์ปัญหาด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่เกิดในสังคมไทยในขณะนี้ ล้วนได้รับผลกระทบมาจากกิจกรรมหรือโครงการในอดีตทั้งสิ้น ในมิติของการบริหารจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมนั้น กลไกของภาครัฐได้พยายามป้องกันและแก้ไขปัญหาดังกล่าวอย่างเต็มที่ แต่ก็ยังมีเงื่อนไข และข้อจำกัดหลายประการ ซึ่งทำให้บางปัญหายังคงปรากฏให้เห็น ดังนั้นจากบทบัญญัติของกฎหมายและสถานการณ์ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในปัจจุบัน การส่งเสริมให้ประชาชนเข้ามามีบทบาทและมีส่วนร่วมในการดำเนินการอนุรักษ์ บำรุงรักษา และคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจึงมีความสำคัญยิ่ง
กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ดำเนินการจัดตั้งอาสาสมัครพิทักษ์สิ่งแวดล้อม ตั้งแต่ปี 2533 จนถึงปัจจุบัน เพื่อให้ประชาชนเข้ามามีบทบาทเป็นผู้นำในการพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมให้ชุมชนเกิดความตระหนักเกี่ยวกับปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม จึงได้ผลักดันและขยายกลุ่มเป้าหมายมาโดยตลอด จนกระทั่งมีการประกาศใช้ระเบียบกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมว่าด้วยอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหมู่บ้าน พ.ศ. ๒๕๕๐ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการสงวน บำรุงรักษาและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุล รวมทั้งมีส่วนร่วมในการส่งเสริม บำรุงรักษาและคุ้มครองคุณภาพสิ่งแวดล้อมตามหลักการพัฒนาที่ยั่งยืน ตลอดจนควบคุมและกำจัดภาวะมลพิษที่มีผลต่อสุขภาพอนามัย สวัสดิภาพ และคุณภาพชีวิตของประชาชน ประกอบกับเพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา และสร้างสรรค์สิ่งที่เป็นประโยชน์ในด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมชุมชน อันเป็นนโยบายสำคัญของรัฐ
|
การจัดการความรู้ 
